เมืองทวารวดีดงมะรุม

เมืองดงมะรุมเป็นเมืองโบราณที่มีคูน้ำ คันดินรอบลอบ ผังสี่เหลี่ยมมุมมนขนาดประมาณ 450 × 700 ม. มีอายุเก่าแก่อย่างน้อยตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 12 เมืองดงมะรุมปรากฏหลักฐานทางโบราณคดีอย่างน้อย 2 สมัย คือ
1. สมัยก่อนประวัติศาสตร์ พบหลักฐานขวานหินขัดชนิดต่างๆ เช่น ขวานแบบมีบ่าและแบบไม่มีบ่า อายุประมาณ 3,000 ปี
2. สมัยทวารดี อายุราวพุทธศตวรรษที่ 12 - 14 พบหลักฐานเป็นจำนวนมาก คือ
หลักฐานที่เกี่ยวกับศาสนาและความเชื่อ ได้แก่ พระพิมพ์รูปพระพุทธเจ้าประทับนั่งสมาธินาคปรก
หลักฐานเกี่ยวกับชีวิตและความเป็นอยู่ ได้แก่ แท่นหินบด เศษภาชนะดินเผา เช่น หม้อ ชาม คนโท กาน้ำ ลูกกระสุนดินเผา แวดินเผา เครื่องประดับ เช่น ลูกปัดหิน ลูกปัดแก้ว กำไลโลหะ ผนึกตราดินเผาเป็นรูปที่ไม่ชัดพบที่เมืองดงมะรุม 1 ชิ้น ปัจจุบันเป็นสมบัติของ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสมเด็จพระนารายณ์ จังหวัดลพบุรี และจารึกบนแท่นหิน
หลักฐานโลหกรรม ได้พบขี้แร่เหล็ก (Slag) จำนวนหนึ่ง ผู้ที่อาศัยที่เมืองดงมะรุมคงจะ มีกิจกรรมของโลหกรรมในอดีต